Het geweldige leven in Zwolle

Het is knus onder de Peperbus

Over vlinders, muggen en bruggen

Nieuws uit Cambridge, Massachussets, VS. Edward Lorenz, vader van de chaostheorie en uitvinder van de term 'Butterfly Effect' schijnt woensdag rustig ingeslapen te zijn. De wiskundige en meteoroloog bereikte de mooie leeftijd van 90 jaar.

Lorenz werd vooral bekend door zijn verhaal hoe een miniscule vleugelslag van een vlinder in Brazilië  een keten van kettingreacties in werking kan zetten, die leiden tot een tornado, maanden later  in Texas, 7000 kilometer verderop. Dit effect speelt een belangrijke rol in Lorenz'  chaostheorie, waarin schijnbare wanorde toch exact bepaald is volgens een rekenregel die terug te brengen is tot een vast algoritme.

In de populaire cultuur is dit idee gretig opgepakt, meestal in combinatie met het thema tijdreizen. Het idee dat toekomst en geschiedenis voor altijd veranderd kunnen worden door kleine oorzaken is natuurlijk een enorm interessant gegeven. Wat als we bijvoorbeeld terug zouden gaan in de tijd en Hitler als klein jongetje voor de paardentram gooien? Wat zou er dan gebeuren? Een spannende gedachte, al falen de meeste films helaas hopeloos in het benaderen van het Butterfly Effect. Volgens de theorie zou alleen al het simpelweg aanwezig zijn van tijdreizigers in het verleden genoeg zijn om korte-termijn-effecten (zoals het weer dus) te veranderen en ook nog eens een onvoorspelbaar effect te hebben op de toekomst. Daarom kan iemand die in de tijd reist nooit in dezelfde vorm of realiteit terugkomen in de eigen tijd, en daarom had die persoon al helemaal niet terug in de geschiedenis terug kunnen reizen! Een fenomeen dat ook wel de 'tijdsparadox' genoemd wordt. (overigens niet bedacht door Lorenz, maar door de Franse sci-fi schrijver René Barjavel). Lorenz zal vast het zijne gedacht hebben van films als 'Back to the Future'.

Het voorbeeld van een mugje in het Amazonegebied die een indiaan zijn oog poept, die net aan toeristen zijn boog aan het demonstreren is, die hij van schrik laat afgaan en een toerist -in het dagelijks leven een ingenieur- raakt, waardoor er ergens op de wereld een brug instort (wat ik ergens op het internet las) past dan wel weer in de lijn van het Butterfly Effect. Een willekeurige afwijking, maar -hoe bizar ook- toch in een vast patroon te vangen. En uiteindelijk maakt deze 'so called chaos' het zo lastig om het weer langer dan twee weken van tevoren te voorspellen. Snappen jullie het nog? Hoeft ook niet, zolang je het maar begrijpt! Tot zover een wetenschappelijk blokje in Leven in Zwolle...

posted by: k00s at 14:14 | link | comments (2) |

Comments:

#1  18 April 2008 - 14:38

 

R.I.P. Samen met Einstein en Planck toch wel een van de belangrijkste fysici van de twintigste eeuw.

daniel_hoenderdos

#2  18 April 2008 - 18:30

 

De Berlijnse interpretatie in Lola Rennt was wel aardig. Ik ben zelf echter meer een Bohr-iemand.

jannoniempje

Comments: